Een engeltje: de kleine watersalamander

Kikkers leggen hun eieren in grote vormloze hompen. Padden pakken het iets subtieler aan. Hun eitjes worden in fraaie lange snoeren tussen de waterplanten gedrapeerd. Het zorgvuldigst gaat echter de kleine watersalamander te werk. Elk van de ongeveer 250 enigszins kleverige eitjes wordt apart tussen de blaadjes van een waterplant gevouwen. De waterpest, de plant op de foto is hiervoor heel geschikt.

In de Tweede Tocht heeft deze plant zich explosief ontwikkeld, zodat het frisgroene sterkroos vrijwel verdwenen is. Waterpest draagt zijn naam niet voor niets. De plant is oorspronkelijk afkomstig uit Noord-Amerika. In Europa heeft hij zich snel verspreid en voor veel overlast gezorgd door het doen dichtgroeien van watergangen. Voor de jonge salamander op de foto vormen de planten voorlopig een ideale plek om zich te verstoppen voor vele potentiele vijanden. Bovendien produceert de plant grote hoeveelheden zuurstof, die voor alle met kieuwen toegeruste waterdieren onontbeerlijk is. Ook de salamanderlarve op de foto draagt kieuwen, die het diertje met wat fantasie een engelachtig aanzien geven. Deze zullen tijdens de volwassenwording verdwijnen, waarna de salamander met longen en via de huid kan gaat ademen. Het water wordt daarna verlaten en de salamander is landbewoner geworden. Pas in het voorjaar keren de dieren tijdelijk naar het water terug om te paren en eitjes te leggen. Het water van de Tweede Tocht wordt sowieso gedurende de zomer onaantrekkelijker voor veel dieren. Naarmate het jaar vordert zal er door de overvloedige aanwezigheid van voedingsstoffen in het water steeds meer eendenkroos verschijnen. Deze kleine drijvende plantjes vermeerderen zich razendsnel door splitsing. Met z’n allen vormen ze een dikke laag die er voor zorgt dat het zonlicht niet meer in het water kan doordringen. Dit is funest voor de waterplanten, die voor hun bestaan van het licht afhankelijk zijn. Voor het onderwaterleven is dit een ramp. Zuurstof producerende planten veranderen in rottende planten die kwalijke stoffen voortbrengen. Vooral in warme zomers kan dit tot vissterfte leiden. Hoe lossen we dit op? Er bestaan reeds gespecialiseerde bedrijven die zich bezighouden met het verwijderen van eendenkroos. Een verrassende bijkomstigheid is dat eendenkroos bijzonder eiwitrijk is. Het heeft mogelijk een toekomst als veevoer en wie weet belandt het ooit op ons eigen bord als vleesvervanger.