Een uiltje knappen

Hij zit er een beetje slaperig bij. Logisch. Voor deze ransuil moet het werken nog beginnen. Wanneer straks de schemering invalt, wordt deze uilensoort actief en kan hij op muizenjacht. Hopelijk heeft hij kunnen genieten van de nodige dagrust. Op zo’n tien meter afstand bevindt zich namelijk al een groot deel van de dag een groep fotografen. Zij hopen een foto te maken van de velduilen die in het Bentwoud zijn gesignaleerd. Helaas: hun wachten is tot nu toe voor niets geweest. Wanneer mijn zoon en ik de groep passeren wordt er wat vreemd naar ons gekeken. Die twee weten zeker niet dat dit de plek is waar valt te scoren. Eenmaal de groep gepasseerd spot mijn zoon achter het gaas van het hondenlosloopgebied de ransuil. Hij gaat door de knieën en begint een serie foto’s te maken.

Foto Melle Kuit
Vanuit de groep wordt niet gereageerd. Totdat er vanuit de tegengestelde richting nog een fotograaf arriveert die naast ons komt zitten. Nu wordt men toch nieuwsgierig en in een mum van tijd bevinden we ons omringd door een meute plaatjes schietende heren en dames. Ze zijn helemaal blij. Toch nog een beloning na uren wachten. En de uil? Een beetje slaperig knippert hij met zijn ogen. Maar vergis je niet: Zijn kop staat naar ons toegedraaid en zijn oorpluimen staan in de waakstand. Zijn slaperige ogen wekken de indruk dat hij nog even een uiltje wil knappen voordat het donker wordt. Het is trouwens volgens taalkundigen niet zeker of deze uitdrukking “een uiltje knappen” op de overdag slapende uil betrekking heeft. Het zou ook over een type vlinder dat wel uiltje wordt genoemd, kunnen gaan. De uitdrukking betekent in dat geval: even een vlindertje vangen; een smoes om er even tussenuit te knijpen en overdag een dutje te doen.

De slobeend: een vogel met een feestneus

Oppervlakkig beschouwd lijken deze elkaar passerende eendenpaartjes wel wat op elkaar. Het dichtstbijzijnde stelletje is echter voorzien van een opvallend grote snavel. Dit is een handig stuk gereedschap, dat deze eenden gebruiken bij het vergaren van voedsel. Langs de binnenrand van die grote snavel hangen kamvormige lamellen die zijn te vergelijken met de baleinen van een walvis. Met gebogen hoofd slobberen deze slobeenden water op dat langs de zijkanten weer uit de snavel wordt geperst.


Plantendelen en kleine waterdieren worden op deze wijze uit het water gezeefd. Ook bij de jonge eendenkuikens van de slobeend is al snel na hun geboorte te zien dat er zich een enorme snavel aan het ontwikkelen is. In de provincie Friesland worden in een aantal meren de winterrustgebieden aangegeven met boeien waarop een slobeend is afgebeeld. Het is de bedoeling dat er op deze plekken niet wordt gevaren. Om de daar overwinterende watervogels geen energie te laten verspillen is het zaak ze zo weinig mogelijk te laten opvliegen. Ze moeten hun krachten sparen voor het broedseizoen. De slobeend kan een flinke leeftijd bereiken. In Spanje werd ooit een slobeend geschoten die een ring aan zijn poot bleek te dragen. Deze was 31 jaar toen de jager hem te grazen nam. De ring was in Nederland bij de toen nog jonge eend omgedaan.

Valentijnsdag voor de meerkoet

Het is 14 februari en een beetje meerkoet weet natuurlijk dat het Valentijnsdag is. Dit tweetal geniet van het mooie weer en tussen het voedsel zoeken door vinden ze telkens even tijd om elkaar te knuffelen. Aan het bouwen van een nest zijn ze nog niet begonnen, maar lang zal het niet meer duren. De toekomstige ouders knutselen binnenkort met zorg een soort eilandje in elkaar waarop de eieren gelegd gaan worden. Als materiaal gebruiken ze riet en andere waterplanten, maar ook allerlei bruikbaar afval kan voor de bouw worden gebruikt. De samenwerking binnen een meerkoetenhuwelijk is buitengewoon. Terwijl de een bouwt kan men de ander materiaal zien aanslepen.

Meestal bevat een nest tussen de 6 en de 10 eieren, die vanaf maart worden gelegd. Na ruim 3 weken broeden worden de kuikens geboren, donkergrijze bolletjes met een rood kopje. Na een week of 8 schijnen ze al te kunnen vliegen, maar veel jongen redden het niet om tot volle wasdom te komen. Roofvogels en hongerige snoeken houden flink huis onder de kuikens. Dat lijkt triest, maar de meerkoetenstand lijdt daar niet onder. De ouders gaan niet bij de pakken neer zitten en starten een 2e leg. Lees verder Valentijnsdag voor de meerkoet

Teleurstelling over ontwerpsessies Verlengde Bentwoudlaan

De Vereniging Vrienden van het Bentwoud is erg teleurgesteld in de gang van zaken bij de ontwerpsessies over de Verlengde Bentwoudlaan. De N 207 Zuid wordt ‘versnipperd’ ontworpen. Met deze aanpak bieden de provincie en gemeenten geen ruimte om met betrokken partijen en bewoners te zoeken naar samenhangende oplossingen voor verkeersproblemen en behoefte aan natuur en recreatie.

De Vrienden van het Bentwoud hebben dit in een brief aan de Stuurgroep N207 laten weten. Zij willen graag een gesprek met de Stuurgroep om alsnog hun argumenten te kunnen toelichten. In de ontwerpsessies bleek geen ruimte te zijn om hierover van gedachten te wisselen. Klik hier voor de brief aan de Stuurgroep N207.

Vijf ontwerpcriteria
De Vrienden hebben uitgangspunten geformuleerd voor het ontwerpen van de weg. Als aan deze criteria niet kan worden voldaan, moet volgens de Vrienden gestopt worden met het verder ontwerpen. De ontwerpcriteria zijn:
– nut en noodzaak van de weg moeten vaststaan. Onderzoek laat zien dat de weg geen verkeersproblemen oplost, maar ze groter maakt;
– ontwerp vanuit een regionaal overkoepelend plan. Nu zijn het versnipperde initiatieven die samen voor veel nieuw asfalt in het Groene Hart zorgen;
– begin waar de problemen het grootst zijn. Dus los de verkeersproblemen bij Hazerswoude-Dorp en De Zijde in Boskoop structureel op;
– als de weg er dan toch moet komen: geen geluids- en zichthinder en stankoverlast,
– en een volwaardige kwantitatieve compensatie in de vorm van robuust meer bos. De Vrienden hebben hiervoor twee voorstellen gedaan: groene verbinding Gouwbos – Bentwoud en verbinding Rotte – Bentwoud.
De uitwerking van de uitgangspunten staat op de website van de Vrienden.

Geen gehoor
De Vrienden hebben net als een aantal andere betrokkenen regelmatig hun standpunt laten horen bij de provincie en bij de verschillende gemeenten. De overheden verwijzen naar elkaar. En het ontwerpen van de weg is door de overheid inmiddels ‘versnipperd’ in gang gezet. Zo raakt het belang van een volwaardig natuur- en recreatiegebied als het Bentwoud ondergesneeuwd. Daarom willen De Vrienden graag het gesprek met de Stuurgroep. Goede argumenten geven uiteindelijk de doorslag, aldus De Vrienden.

Een lease-koe: de Schotse Hooglander

Er bestaat een markt voor alles. Staatsbosbeheer laat delen van het Bentwoud begrazen door Schotse Hooglanders. Het is de bedoeling dat deze runderen het terrein waar ze zijn ingezet open houden. Dat wil zeggen dat er tussen het ingezaaide en jarenlang gemaaide gras opengelopen en opengewroete plekken komen waar zaden van andere planten een kans krijgen. Een meer gevarieerde plantengroei moet het gevolg zijn. Meer variatie in begroeiing heeft positieve gevolgen voor de diversiteit van vlinders en andere insecten. Het in stand houden van een kudde is een vak apart. Staatsbosbeheer heeft deze klus uitbesteed aan een gespecialiseerd bedrijf: Ekogrön.
Schotse Hooglander foto
Foto: Melle Kuit
De Schotse Hooglander is een rustig, vreedzaam rund. Het dier blijft echter een dier met alle instincten die daar bij horen. De stier zal zijn dames verdedigen en de dames zullen hun kalveren beschermen. Kom daarom niet te dichtbij, hoe aaibaar ze ook lijken. Lees verder Een lease-koe: de Schotse Hooglander

Snoekje: Een reus in de dop?

Hoe zal het dit snoekje zijn vergaan? Op het moment van de foto was het een krappe 2 cm. lang en hooguit zo’n twee weken oud. Een vrouwtjessnoek legt per kilo lichaamsgewicht 15.000 tot 30.000 eitjes. Voor de modale moedersnoek moet 100.000 eitjes per jaar haalbaar zijn. De maximale leeftijd die een snoek kan bereiken zweeft tussen de 15 en 25 jaar. De gemiddelde leeftijd die vrouwtjes bereiken schijnt 12 a 13 jaar te zijn. Wat grof rekenwerk maakt aannemelijk dat er in een snoekenleven meer dan een miljoen eitjes worden geproduceerd. Wanneer de snoekstand stabiel is brengt elke snoek gedurende zijn of haar leven één succesvolle nakomeling voort. De kans dat de kleine held of heldin op de foto nog leeft, is daarom verwaarloosbaar klein, te vergelijken met het winnen van een dikke prijs in de oudejaarsloterij.
Snoek kck 300416
Sartre zei het al: l’ Enfer c’est les autres. Veel snoekjes worden opgegeten door hun soortgenoten. Iets handiger en sneller groeiende exemplaren uit de zelfde leg vergroten hun voorsprong door zich te goed te doen aan hun broertjes en zusjes alvorens over te gaan op andere vissoorten. Hoe kleiner een snoek is, hoe langer hij probeert zich schuil te houden in de dichte begroeiing langs de oever. wanneer de snoek groter wordt zoekt hij steeds meer het open water op of wordt daartoe gedwongen door een lagere waterstand. Daar is hij pas relatief veilig wanneer hij een lengte van bijna een halve meter heeft bereikt. Relatief, want grote snoeken presteren het om soortgenoten te verslinden met een lengte van 70% van hun eigen lengte. Soms is verstikking het gevolg en overleven ze hun gulzigheid niet. Ook het kleintje op de foto lust wel iets. Het vertoont een goedgevuld buikje.
Uitgebreide en boeiende informatie over het leven van de snoek is te vinden op de site van de Vereniging Sportvisserij Nederland, Info.nu of op Roofvisnet.nl.

Veilige en bereikbare toegang oostzijde Bentwoud nodig

De toe- en uitgangen aan de oostkant van het Bentwoud zijn op dit moment niet veilig en niet goed bereikbaar voor wandelaars en fietsers. De Vereniging Vrienden van het Bentwoud heeft de gemeenten Alphen aan den Rijn en Waddinxveen een voorstel gedaan om een bijeenkomst te organiseren voor bewoners van de gemeenten en gebruikers van het Bentwoud om samen tot passende oplossingen te komen.

Toe- en uitgangen gevaarlijk
In het oostelijk deel van het Bentwoud zijn de wandelpaden deze zomer aangelegd. Dit najaar wordt begonnen aan het fietspad, dat begin 2017 klaar zal zijn. Er zijn nu drie 3 toe- en uitgangen gepland voor voetgangers en fietsers: ter hoogte van huisnummer 122A aan het Noordeinde bij de Maaltocht, aan het Noordeinde juist ten noorden van de rotonde Snijdelwijklaan en ter hoogte van de sportvelden aan de Hoogeveenseweg. Het is gevaarlijk om op deze plekken het Noordeinde of de Hoogeveenseweg over te steken. Bovendien moeten wandelaars een tijd over een fietspad met tweerichtingsverkeer lopen om de toegangen te bereiken.
combi
Oplossen met bewoners en gebruikers
De Vrienden hebben de nodige vragen en klachten gekregen over de gevaarlijke situaties. Daarom heeft de vereniging aan de gemeenten Alphen en Waddinxveen het voorstel gedaan om een bijeenkomst te organiseren om samen met bewoners van deze gemeenten en gebruikers van het Bentwoud passende oplossingen te bedenken. Wachten op de eventuele aanleg van de beoogde N207 Zuid is geen optie: dat gaat nog jaren duren. Daarom moet de toegang voor mensen uit Boskoop en Waddinxveen die van het Bentwoud willen genieten, nu veilig geregeld zijn.

Ideeën van de Vrienden
Eerder hebben de Vrienden aan wethouder De Jong van Waddinxveen een voorstel overhandigd voor een verbinding voor wandelaars en fietsers van het Gouwebos en het Bentwoud. Daarnaast doet de vereniging nu een suggestie voor een zittrekveer door een duiker onder het Noordeinde.

Staafwants: de wandelende tak van het zoete water

Het kan er zo idyllisch uitzien; een mooie waterpartij op een zonnige zomerdag. Onder het wateroppervlak woedt echter een continue strijd om het bestaan. Eten of gegeten worden is de realiteit van elk moment. Rust bestaat niet. Elk ogenblik kan het noodlot toeslaan, bijvoorbeeld in de vorm van deze staafwants.
staafwants
Niet te onderscheiden van een half vergaan stukje rietstengel loert dit trage dier tussen de waterplanten op argeloos voorbij zwemmende waterdiertjes. Zijn voorpoten houdt hij voortdurend in de aanslag om toe te slaan. Zijn klauwen hebben veel weg van de grijpers van een bidsprinkhaan. Zoals alle wantsen heeft hij de beschikking over een scherpe zuigsnuit waarmee hij zijn slachtoffer doorboort en leegzuigt. Hieraan dankt de orde van insecten waartoe de wantsen behoren de naam snavelinsecten. Een andere, nogal verwarrende naam is: halfvleugeligen. De meeste wantsen hebben vier vleugels, waarvan het voorste paar grotendeels verhard is en als bescherming dient. Met de achterste vleugels kunnen veel wantsen vliegen. Ook de staafwants beschikt over vleugels, maar deze gebruikt hij niet. De lange spriet aan de achterzijde is een adembuis; een soort snorkel. Dicht onder het wateroppervlak hangend kan hij zijn omgeving in de gaten houden in afwachting van een smakelijk hapje.

Fiets op Open Monumentendag rond het Bentwoud

Pak op Open Monumentendag 10 september de fiets om te genieten van kenmerkend erfgoed rond het Bentwoud, zoals boerderijen, molens, kerken, en een watertoren. De Vereniging Vrienden van het Bentwoud heeft ook dit jaar een fietsroute samengesteld langs 19 monumenten in Benthuizen, Boskoop en Hazerswoude-Dorp. De route voert je over oude veendijken met prachtig zicht op het zich ontwikkelende bosgebied en gaat ook door het Bentwoud. De gereedgekomen fietspaden in het Bentwoud, en ook de toekomstige, staan in de folder.

Gratis folder
De gratis folder Fietsroute Monumenten rond het Bentwoud ligt op zaterdag 10 september voor je klaar. Je kunt hem dan krijgen in één van de volgende opstapplaatsen:
– Dorpshuis/eetcafé De Tas in Benthuizen (De Dam 3),
– Floragebouw in Boskoop (Parklaan 4),
– De Egelantier in Hazerswoude-Dorp (Raadhuisplein 1),
– Stadsboerderij De Weidemolen, Zoetermeer-Oosterheem (Burgemeester Middelberglaan 2).
Deze gelegenheden zijn die dag speciaal voor ons vanaf 10.00 uur open! Wij adviseren om uiterlijk 13.00 uur te vertrekken om van de monumenten te kunnen genieten.
Op de genoemde plaatsen vind je op Monumentendag ook extra informatie over de open monumenten langs de route.

Gezellig met elkaar fietsen
Vind je het gezellig om met meer mensen te fietsen? Dat kan: om 11.00 uur nemen de Vrienden van het Bentwoud je mee. We starten vanaf De Tas in Benthuizen.

Een bootsmannetje in de Tweede Tocht

Je komt ze op de gekste plekken tegen. Niet alleen in de sloot, maar ook in diepe regenplassen. Zelfs in het zwembad kun je ze ’s morgens plotseling aantreffen. Het bootsmannetje is een waterinsect dat niet alleen snel en behendig zwemt, maar ook goed kan vliegen en daardoor soms op onverwachte plekken belandt. Hij behoort tot de orde der wantsen. Deze dieren hebben een zuigsnuit waarmee sommige soorten plantensappen opzuigen. Andere hebben het op dierlijke prooien voorzien. Tot deze tweede categorie behoort het bootsmannetje. Met wat fantasie heeft zijn lichaam iets weg van een klein bootje en met zijn lange, door stugge haartjes op roeispanen lijkende poten beweegt hij zich snel door het water op zoek naar prooi. Deze bestaat uit jonge visjes, amfibielarven en andere kleine waterdieren. Opvallend is dat het bootsmannetje op zijn rug zwemt.
rugzwemmer nimf
Hieraan heeft hij zijn tweede naam “rugzwemmer” te danken. Wantsen kennen geen worm- of rupsachtig larvestadium. De jonge dieren, de nimfen, vervellen een aantal malen. Na elke vervelling lijken ze weer een beetje meer op het volwassen dier. Ook wie onder water leeft heeft zuurstof nodig. Daarom komt het bootsmannetje regelmatig even naar het wateroppervlak om lucht te “tanken”. Met een voorraadje lucht tussen de stugge haartjes aan de buikzijde kan hij weer enige tijd onder water blijven. Deze luchtvoorraad geeft het diertje een zilverachtig uitziende buikzijde. Dit is bij meer waterinsecten te zien. De foto toont een nimf, die net als het volwassen dier even aan de oppervlakte komt om zijn luchtvoorraad te verversen.