Jaarlijks archief: 2018

De fuut, een vogel met een bewogen verleden

1892 was niet alleen het jaar waarin mijn grootvader werd geboren. Het was ook het jaar waarin de Bond ter bestrijding eener Gruwelmode werd opgericht. Welgestelde dames tooiden zich in die dagen met hoeden die uitbundig waren versierd met andermans veren. Dit kostte in Europa zo’n 5 miljoen vogels per jaar het leven. Toen veren alleen niet exclusief genoeg meer waren en er complete opgezette vogels op de dameshoeden verschenen kwamen er mensen tegen deze mode in opstand. Vooral de stern en de kleine zilverreiger hadden erg te lijden onder de pronkzucht der dames. Een andere vogel die het zwaar had was de fuut.

Niet alleen werd hij gezien als concurrent  van de visser, ook op zijn dicht bevederde velletje had de mens het voorzien. De satijnzachte witte borstveren stonden bekend onder de naam “futenbont”. Hiervan werden kraagjes en ook moffen waarin met ’s winters de handen kon warm houden gemaakt. De fraaie kastanjebruine halsveren zorgden voor een mooie finishing touch. De bovengenoemde bond vormde een aanzet tot het in 1899 oprichten van de Vereeniging tot Bescherming van Vogels. Tegenwoordig kennen we deze organisatie onder de naam Vogelbescherming Nederland.

Wie geluk heeft kan in het voorjaar de futenbalts aanschouwen, een ongelooflijk fraai waterballet waarvan op Youtube verschillende filmpjes zijn te zien. Na het bezegelen van hun relatie beginnen de ouders met het bouwen van een nest. Hiervoor worden half vergane plantendelen gebruikt, die een soort eilandje vormen. Zijn er eenmaal eieren gelegd dan worden deze met wat rottende plantendelen afgedekt wanneer de ouder zich genoodzaakt ziet het nest even te verlaten. Vader en moeder zorgen samen zo’n 10 weken voor de jongen in streepjespyjama, die op de rug van de ouder, veilig tussen de veren met de wijde wereld gaan kennismaken. Futen zijn behendige vissers. Minutenlang kunnen ze onder water blijven om een visje te vangen, maar ook om zo ongemerkt mogelijk uit de buurt van een mogelijke belager te komen.

Nieuwe informatie noopt tot herbezinning aanleg N207 Zuid

De Vrienden van het Bentwoud hebben samen met een aantal samenwerkende burgerinitiatieven twee open brieven gestuurd. Een gericht aan de gemeenteraad van Alphen a.d. Rijn  en een aan Provinciale Staten van Zuid-Holland. Zij wijzen op nieuwe informatie die beschikbaar is gekomen en die de noodzaak van de aanleg van de N207 Zuid tussen de A12 bij Waddinxveen en Boskoop twijfelachtig maakt.  Zij vragen om in de lopende onderzoeken ook plaats in te ruimen voor alternatieven zonder de aanleg van dit traject.

De brieven zijn gestuurd door de Vereniging Vrienden van het Bentwoud, de Vereniging behoud landelijk Waddinxveen, de bewoners Weidelanden Hazerswoude en de Vereniging Natuurbehoud Groenpoort.

Nieuwe informatie
De aanleiding voor deze brieven is het onderzoek dat de gemeente Alphen aan den Rijn is  gestart naar een nieuwe oost-westverbinding over of onder de Gouwe. Het blijkt dat zo’n verbinding noordelijk van Boskoop de huidige verkeersoverlast in Boskoop vrijwel kan halveren.
Tweede nieuwe informatie betreft plannen voor de zogeheten ‘Bodegravenboog’. Deze nieuwe verbinding tussen A12 en N11 vermindert naar het zich laat aanzien het verkeer op de N207 (oostelijk langs de Gouwe) met 25%, dat betekent zo’n 4.000 voertuigen minder per dag.
De argumenten voor die aanleg van de N207 Zuid tussen de A12 bij Waddinxveen en Boskoop lijken door deze nieuwe informatie goeddeels weg te vallen.
De schrijvers van de open brieven beschouwen dit als belangrijke bouwstenen voor een integrale, regionaal-brede visie waarop zowel in de gemeenteraad Alphen als in Provinciale Staten is aangedrongen.

Volledig integraal regionaal-breed onderzoek nodig
Uit mededelingen van de gemeente Alphen en de provincie blijkt dat bij de onderzoeken die nu worden uitgevoerd het aanleggen van de N207 Zuid tussen de A12 bij Waddinxveen en Boskoop als vaststaand uitgangspunt is genomen. Daarmee gaat het mis. Bekend is dat deze beoogde weg de problemen in Boskoop en Hazerswoude verergert. En het blijft onduidelijk of deze weg past binnen een integraal plan of juist niet.
De burgerinitiatieven vragen daarom met nadruk om in de lopende onderzoeken de nieuwe informatie mee te nemen zodat eindelijk een echt integraal beeld kan ontstaan. En daarin moeten ook alternatieven worden bezien zonder de aanleg van de N207 Zuid.  Al was het maar om te voorkomen dat er vele miljoenen worden besteed aan een weg die extra verkeershinder oplevert en voor oplossing van de echte problemen overbodig blijkt te zijn.

IJs: de grootste vijand van de ijsvogel

Hoewel de ijsvogel geen dagelijkse verschijning is neemt het aantal waarnemingen toe. Dit kan te maken hebben met klimaatverandering en het daarmee samengaande  minder vaak dichtvriezen van de plekken waar de ijsvogel zijn voedsel vergaart. Aan zijn prachtige kleuren dankt de vogel zijn bijnaam “vliegende edelsteen”. De naam ijsvogel heeft iets wrangs en tegenstrijdigs in zich. Dichtgevroren oppervlaktewater betekent voor de ijsvogel: geen eten. Dat betekent niet alleen honger, maar ook tekort aan vet uit de stuitklier om het verenpak waterafstotend te houden. Daarom is het zaak tijdig weg te trekken naar ijsvrij gebied. Mannetjes wachten vaak langer met wegtrekken dan de vrouwtjes. Het lijkt er op dat zij moeite hebben met het verlaten van hun territorium en broedplek. Wij mensen kunnen de ijsvogel helaas niet helpen met een voedertafel en vetbolletjes. Hooguit kunnen we delen van sloten ijsvrij proberen te houden en zorgen voor over het water hangende takken. Daarnaast zijn er op steeds meer plekken ijsvogelwanden te zien: van broedholen voorziene natuurlijke steile oevers tot betonnen muurtjes met daarin prefab broedwoningen. Je vindt er nu ook twee in het Bentwoud.

Foto: Pieter van Dijk

Lees verder IJs: de grootste vijand van de ijsvogel

Argumenten tegen Verlengde Bentwoudlaan slaan aan bij Provincie

Verschillende politieke partijen krabben zich achter de oren als het gaat om de aanleg van de Verlengde Bentwoudlaan. Dit bleek bij de commissievergadering Verkeer van Provinciale Staten van Zuid-Holland. De Vereniging Vrienden van het Bentwoud roept de politiek op om de aanleg van deze weg niet door te laten gaan.

Samen met bewoners en deskundigen trok de vereniging op deze commissievergadering de onderbouwing van de provincie ernstig in twijfel. De gebruikte cijfers blijken niet te kloppen: 30% van het verkeer in de rapporten blijkt te bestaan uit spookauto’s: auto’s die alleen in de rapporten voorkomen. Een betrokken agrariër rekende voor dat de weg voor veertig vrachtauto’s per dag wordt aangelegd oftewel één miljoen belastinggeld per vrachtauto. Voor- en tegenstanders zijn het er over eens dat de aanleg van de Verlengde Bentwoudlaan de knelpunten in Hazerswoude en Boskoop niet oplost, maar verergert. Iedereen vindt dan ook dat er een integraal plan moet komen met ten noorden van Boskoop een oeververbinding over de Gouwe.

De Vrienden van het Bentwoud pleiten al jaren voor zo’n plan op regionaal niveau waarin wonen, werken, vervoer en groene recreatie een afgewogen plek krijgen. “Eerst aanleggen en dan gaan nadenken, dat is natuurlijk niet verstandig”, zegt Siep Eilander, voorzitter van deze vereniging. “Het is winst dat dit gevoelen nu breed begint te leven bij de politieke partijen.”

Met de aanleg van de Verlengde Bentwoudlaan zou het Bentwoud opnieuw een groot gebied verliezen. Van de oorspronkelijk beloofde 1300 hectare is dan nog de helft over. Met die omvang kan het Bentwoud het doel van een robuust bos met allure – waarvoor je dan als Zuid Hollander niet naar de Veluwe hoeft – niet meer waarmaken. “Wij doen dan ook een klemmend beroep op de politiek om naar andere oplossingen te zoeken op basis van een integraal plan”, aldus Eilander.