Het winterkoninkje: een kleine gladjanus

Het heeft iets tegenstrijdigs in zich: op een van de eerste zomerse dagen van het jaar de winterkoning tegen het lijf lopen. Klopt die naam wel? Het vogeltje is door zijn geringe massa extreem gevoelig voor hevige kou. In een strenge winter overlijdt een groot deel van deze vogels. Om nog enigszins warm te blijven kruipen ze soms met tientallen exemplaren als een grote bal bij elkaar in een beschutting biedende holle ruimte. Ook het nest is een uit allerlei natuurlijk materiaal gebouwd miniatuurgrotje. Hieraan dankt het winterkoninkje zijn wetenschappelijke naam troglodytes. Holbewoner betekent dit.
Winterkoning
Om de winterse verliezen te compenseren moet het vogeltje extra zijn best doen in het voortplantingsseizoen. Het mannetje bouwt verschillende nesten, waaruit het door zijn charmante zang gelokte vrouwtje een keuze mag maken. Zij moet dit casco echter wel zelf afwerken met zachte en isolerende materialen. Terwijl ze hier druk mee is en met broeden begint, gaat vader op pad om te proberen of er misschien nog andere vrouwtjes belangstelling hebben voor zijn nesten. Zo kan het gebeuren dat hij een harem van drie dames bij elkaar zingt. Wel is hij zo netjes om voor al zijn nakomelingen voedsel te verzamelen. Wanneer moeder haar eerste broedsel is uitgevlogen is ook zij te porren voor een nieuwe relatie. De buurman zingt prachtig en ook zijn nesten mogen er wezen. En die koninklijke titel? Die dateert van lang geleden. De vogels waren overeengekomen dat hij die het hoogst kon vliegen zich koning der vogels mocht noemen. Een in die dagen nog naamloos, nietig vogeltje besefte kansloos te zijn in deze wedstrijd. List en bedrog waren geboden. Het kleintje zag kans zich te verstoppen tussen de veren van de arend. Toen deze zijn maximale hoogte had bereikt floepte de kleine bedrieger tevoorschijn. Waar de arend aan zijn maximum zat, daar begon de vlucht van de kleine gladjanus. Koning dus! En zijn staartje fier omhoog. Maar het woord “winter” in de samenstelling “winterkoning” blijft raadselachtig.
Bronnen: http//www.noorderkempen.be
Vogelbescherming Nederland